dobra dieta na przeziębienie
Dieta przy przeziębieniu i infekcji
9 grudnia 2020
Pokaż wszystkie

Otyłość problem psychologiczny

otyłość psychologiczna
 
 

Otyłość – co to takiego?


W dzisiejszych czasach otyłość i nadwaga stała się zjawiskiem tak popularnym, że śmiało można nazwać je epidemią XXI wieku. Według badań WHO w 2016 roku 1,9 miliarda ludzi dorosłych cierpiało na nadwagę, a spośród nich 650 milionów było otyłych. Natomiast w 2017 roku ponad 4 miliony ludzi umarło z powodu otyłości. Zgodnie z definicją WHO otyłość jest to przewlekły stan chorobowy, charakteryzujący się nieprawidłowym i nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie, które może prowadzić do pogorszenia się stanu zdrowia i wynosi odpowiednio powyżej 25% masy ciała u mężczyzn i 30% masy ciała u kobiet. Podstawowym narzędziem służącym do określenia prawidłowości masy ciała jest BMI. Obliczamy go dzieląc masę ciała podaną w kilogramach przez kwadrat wzrostu wyrażony w metrach (kg/m2). Zgodnie z jego wartościami za normę uważa się wynik pomiędzy 18,5 a 24,9 kg/m2. Wynik powyżej 25 wskazuje na nadwagę a wartości powyżej 30 świadczą o otyłości.

Otyłość to przewlekły stan chorobowy, charakteryzujący się nieprawidłowym i nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie.

 


przyczyny otyłości

Jakie są czynniki otyłości?

Podstawową i główną przyczyną otyłości jest przyjmowanie nadmiernej ilości energii w stosunku do jej zużycia. Chorobę tę warunkują czynniki genetyczne, czynniki biologiczne oraz czynniki psychiczne i psychospołeczne. Jak wskazują badania kliniczne dzieci otyłych rodziców są 13 krotnie bardziej narażone na wystąpienie otyłości w stosunku do grupy rówieśników, których rodzice nie cierpieli na to schorzenie. Wiadomo, że czynnik genetyczny tej choroby jest związany z zaburzoną ekspresją kilku genów i stanowi jedynie 20% wszystkich determinantów choroby.

 
 

Wśród czynników biologicznych i zdrowotnych wpływających na występowanie otyłości można wyróżnić:


  • Zaburzenia na szlaku przemiany materii
  • Zaburzenia utleniania węglowodanów
  • Zaburzenia hormonalne (np. w przebiegu chorób tarczycy)
  • Zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza podwzgórza – tam znajduje się ośrodek głodu i sytości
  • Przyjmowanie leków powodujących nadmierne nagromadzenie się tkanki tłuszczowej.
  • Otyłość powstającą w następstwie tych czynników nazywamy wtórną.

Otyłość powstającą w następstwie tych czynników nazywamy wtórną.


Co oznacza pierwotny typ otyłości?

Istnieje również drugi typ otyłości – tak zwany pierwotny. Ten model jest diagnozowany wówczas kiedy pacjent wykazuje nieprawidłowe spożycie ilościowe i jakościowe żywności oraz brak aktywności fizycznej. Do tego typu otyłości przyczyniają się: rozwój technologiczny zmniejszający codzienny wysiłek fizyczny, siedzący tryb życia, brak czasu, duża dostępność wysokokalorycznych produktów typu fast food, wysokie spożycie słodyczy, dieta wysokotłuszczowa, niższa cena produktów wysokoprzetworzonych.


Na rozwój choroby mogą mieć również wpływ elementy psychiczne i psychospołeczne. Osoby otyłe bardzo często kierują się zasadą „wszystko albo nic”.
Oznacza to, że nawet małe potknięcie w realizowaniu celu może powodować jego całkowite zaprzepaszczenie i wrócenie na ścieżkę starych, nieprawidłowych nawyków żywieniowych. Badania sugerują, że na wystąpienie otyłości może wpływać również posiadany temperament. Osoby otyłe cechują się unikaniem szkody i mocną zależnością od pozytywnych emocji i uczucia otrzymania nagrody.
Oznacza to, że jedzenie jest traktowane przez nich jako nagroda. Pobudza ono wówczas wydzielanie serotoniny czyli hormonu powodującego poprawę nastroju.
Dodatkowo osoby, które wykazują zaburzenia w samokierowaniu i samokontroli nie posiadają umiejętności odłożenia nagrody w czasie i wówczas sięgają po nią natychmiast. Zazwyczaj jest ona przyjmowana w postaci wysokoenergetycznych produktów spożywczych np. słodyczy.
Naukowcy odkryli, że osoby które w życiu cechują się większym pesymizmem i gorszym radzeniem sobie z sytuacjami problemowymi częściej mają do czynienia z objadaniem się i tak zwanym „zajadaniem stresu”. Zjawisko to koreluje również z obniżonym poczuciem własnej wartości i słabą wolą.


Czy regularność posiłków jest ważna?

Przeprowadzone badania wskazały, że osoby które nie posiadają uporządkowanego harmonogramu posiłków, jedzą nieregularnie, w momentach odczuwania głodu – częściej są narażeni na wystąpienie nadwagi i otyłości. Dodatkowo, bodźce zewnętrzne: odwrócenie uwagi np. poprzez telewizję czy alkohol podczas posiłku wpływa na zjadanie większych ilości pożywienia w stosunku do posiłków konsumowanych w spokoju i z uwagą. Niesamowity wpływ na wystąpienie otyłości odgrywa również siła sugestii. Duża ilość reklam promujących niezdrowe jedzenie, bilbordy i zdjęcia apetycznych, niezdrowych produktów wpływają na podświadomość i pobudzają ochotę do spożycia takich właśnie produktów.

 
 
 
 

Podsumowanie


Analizując wszystkie fakty stwierdzić można, że otyłość to choroba wieloczynnikowa. U jej podłoża znajdują się determinanty biologiczne, dietetyczne i psychospołeczne. Te wszystkie elementy przenikają się ze sobą i łączą. Leczenie otyłości powinno być natomiast wielokierunkowe i obejmować wszystkie dziedziny życia.

 

Autor tekstu: mgr Patrycja Korda

dietetyk
Gabinet Dietetyczny Vital Rzeszów

https://dietetyk-vital.pl/wp-content/uploads/2015/09/logo-vital-2.png

 

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij