Zdrowe odpowiedniki cukru
W ostatnim czasie bardzo modne stało się stosowanie zamienników cukru. Tradycyjny cukier czyli sacharoza ma niesamowite walory smakowe i potrafi wręcz uzależniać. Niestety jego kaloryczność na 100 gramów produktu sięga nieco ponad 400 kcal, jednocześnie nie niosąc żadnych wartości odżywczych.
Wartość kaloryczna cukru, to ponad 400 kcal w 100 gramów produktu !
Niestety zbyt duże spożycie cukru wywiera często negatywny wpływ na zdrowie. Przede wszystkim sprzyja rozwoju nadwagi i otyłości, które są nazywane epidemią XXI wieku. Ponadto mogą powodować próchnicę i psucie zębów, zaostrzenie stanów trądzikowych, rozregulowanie poziomu glukozy we krwi i wiele innych.
Czym zastąpić cukier ?
Wielu z nas w trosce o swoje zdrowie próbuje zastępować cukier słodzikami. A najbardziej znanymi z nich są ksylitol, erytrol (erytrytol) i stewia.
Ksylitol
Ksylitol jest to substancja, która pod względem budowy chemicznej należy do alkoholi wodorotlenowych. Jego symbol to E967 a nazywany bywa często cukrem brzozowym, ponieważ pierwotnie wydobywano go z drewna brzóz.
Cechy ksylitolu
- Swoim wyglądem bardzo przypomina cukier (sacharozę) jednak jest od niego odrobinę drobniejszy.
- Jego słodycz odpowiada słodyczy sacharozy natomiast kaloryczność to 240 kcal/ 100g.
- Metabolizowany jest bez użycia insuliny dzięki czemu pomaga utrzymać prawidłową glikemię.
- Jest prebiotykiem oraz działa w sposób zbliżony do błonnika pokarmowego, dzięki czemu poprawia funkcję jelit.
- Wywiera korzystny wpływ na mineralizację szkliwa zębów.
- Działa przeciwdrobnoustrojowo oraz przeciwmiażdżycowo.
- Powoduje pobudzenie produkcji śliny oraz hamuje rozwój drobnoustrojów odpowiedzialnych za rozwój próchnicy.
- Ułatwia wchłanianie wapnia w dolnym odcinku przewodu pokarmowego
- Niestety zbyt duże spożycie ksylitolu może powodować przyspieszenie pasażu jelitowego i wywołać biegunki czy bóle brzucha.
Erytrol
Erytrol lub inaczej Erytrytol. Jego symbol to E968. To substancja, która naturalnie występuje w owocach lub produktach, które przeszły fermentację.
Cechy erytrolu
- Na skalę przemysłową pozyskiwany jest w sposób naturalny z produktów fermentowanych.
- Wyglądem przypomina cukier natomiast jego słodycz odpowiada 60% słodyczy sacharozy.
- Kaloryczność erytrytolu to 200 kcal/ 100 g produktu.
- Tylko 10 % wchłoniętego erytrytolu ulega metabolizmowi.
- Erytrytol działa antyoksydacyjnie.
- Tak samo jak ksylitol ogranicza wzrost bakterii predysponujących do rozwoju próchnicy.
- Jego nadmierne spożycie może powodować wzdęcia lub biegunki.
Stewia
Kolejnym popularnym słodzikiem jest stewia. Jest to zamiennik cukru pochodzenia roślinnego. Roślina ta występuje w Brazylii oraz Paragwaju.
Cechy stewii
- Stewię pozyskuje się w postaci suszonych liści rośliny, ale można ją kupić również jako kryształki podobne do cukru lub proszek.
- Słodycz stewii jest o 250 do 450 razy większa od słodyczy sacharozy.
- Związki wpływające na słodki smak rośliny to glikozydy stewiowe.
- Stewia oprócz słodkiego smaku pozostawia jednak słodko- gorzkawy posmak, który nie wpływa na popularność jej spożycia.
- W składzie rośliny znajduje się dużo minerałów takich jak: P, Ca, Mg, Fe, Zn, K, Na.
- Stewia dostarczy nam również niewielkie ilości substancji antyodżywczych takich jak kwas szczawiowy i garbniki, które utrudniają wchłanianie składników pokarmowych – głownie wapnia.
- Stewia wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe oraz również wykazuje działanie neutralizujące patogeny powodujące rozwój próchnicy.
- Roślina ta wpływa na stabilizację poziomu glukozy i insuliny, obniża ciśnienie tętnicze krwi, działa immunostymulująco.
Poniżej tabela przedstawiająca główne cechy wymienionych słodzików:
| Cecha | Sachoroza | Ksylitol | Erytrytol | Stewia |
| Słodkość | Słodycz wzorcowa | Jak sacharozy | 0,6 – 0,8 słodyczy sacharozy | 250 – 450 razy większa niż sacharozy |
| Indeks Glikemiczny | 68 | 7 | 0 | 3 |
| Kaloryczność na 100g | 405 kcal | 240 kcal | 200 kcal | 394 kcal |
Podsumowanie
Słodziki doskonale potrafią zastąpić smak cukru. Warto przetestować te wymienione i sprawdzić czy któryś nam odpowiada. Zastąpienie białego cukru czyli tradycyjnej sacharozy, którymś ze z wymienionych słodzików na pewno przyniesie nam wymierne korzyści zdrowotne i zapewni lepszą kondycję organizmu.
Jeśli na co dzień spożywasz duże ilości cukru, pomyśl czy jednak nie warto zastąpić cukier naturalnymi słodzikami. Wybierz te, które najbardziej odpowiadają Ci smakiem i bez problemu możesz słodzić nimi kawę, czy herbatę.
Pamiętaj, że zawsze jest dobry czas, aby zmienić swoje nawyki żywieniowe i zadbać o siebie. Jeśli chcesz skutecznie zmienić swoją dietę i pozbyć się zbędnych kilogramów, skontaktuj się z dietetykiem, który pomoże Ci dopasować odpowiednią dietę do Twoich potrzeb.
Poznaj naszą pełną ofertą i cenniki poradni dietetycznej.
Zapraszamy na wizyty do naszych dietetyków w Rzeszowie i Przemyślu oraz na konsultacje dietetyczne online.
Autor tekstu: mgr Patrycja Korda
dietetyk
Gabinet Dietetyczny Vital Rzeszów
